ASP Katowice - 10 lat

Wybór języka

Nie przegap!

W kalendarzu nie ma żadnych wydarzeń z przyszłą datą.

Od grafiki propagandowej do Ronda Sztuki – suplement

Mieczysław Juda
Dzień dobry Panie Profesorze. Rozmawiamy w sytuacji szczególnej, przed zbliżającym się jubileuszem 60-lecia. Nie mieliśmy okazji rozmawiać wcześniej, wówczas, kiedy rozmawialiśmy ze wszystkimi kierownikami szkoły, wszystkimi rektorami, ale rozmawiamy dzisiaj. Na początku chciałem zapytać o rzecz właściwie wydawałoby się banalną, mianowicie o sytuację, w której rozpoczął Pan kierowanie szkołą. Jaka była sytuacja szkoły wtedy, kiedy Pan został rektorem?
Zbigniew Pieczykolan
Pełniłem funkcję prorektora przez dwie kadencje, od roku 1993 do roku 1999. Był to okres, w którym zmiany, oczekiwania na ich wprowadzenie, wtopione w nas w latach poprzednich były głośno artykułowane. Zwłaszcza potrzeba otwarcia się na doświadczenia Europy Zachodniej. Zdobycia środków finansowych, ażeby otwarcie to mogło być zakończone sukcesem.
Mieczysław Juda
No tak, bo zaczynamy oczywiście mówić o sytuacji ogólnej, o takim punkcie ogólnym wyjścia szkoły. No, ale tak jak Pan tu raportuje, problemem wówczas poważnym były kwestie ekonomiczne, finansowe.
Zbigniew Pieczykolan
Tak.
Mieczysław Juda
Czy to był istotnie wielki problem tamtego czasu?
Zbigniew Pieczykolan
Sytuacja organizacyjna Filii określała nasze możliwości podejmowania inicjatyw. Pomimo szerokiej autonomii byliśmy wpisani w struktury Akademii krakowskiej na tyle, że tendencje, o których mówiłem wcześniej, powinny być sprzęgnięte z działalnością krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.
Mieczysław Juda
No tak, ale kiedy mówi się o sytuacji ekonomicznej i kiedy wywołuje się ten problem dzisiaj, to właściwe musimy trochę wrócić do realiów czasu minionego, dlatego że dzisiejsze warunki i okoliczności nie są tamtejszymi. Dzisiaj są inne możliwości pozyskiwania środków na działalność szkoły. Zresztą rzadko która uczelnia, także państwowa, egzystuje wyłącznie w oparciu o subwencję budżetową. Wtedy wszystkie inne możliwości zasilania budżetu szkoły, o ile mi wiadomo, nie istniały. Czy były jakieś sposoby wspomagania budżetu uczelni w tamtym czasie, czy nie?
Zbigniew Pieczykolan
Nie. Mówię to z całą odpowiedzialnością. Oczywiście, funkcjonowały inicjatywy wspomagające naszą bieżącą działalność (Fundacja na rzecz katowickiej Filii ASP w Krakowie), ale były to wsparcia śladowe. Nasza działalność jako Filii była zapisana, obwarowana regulacjami i musieliśmy się w tym mieścić. Mieliśmy tylko tyle pieniędzy, ile było zapisane w tej formule, jaką wtedy stanowiliśmy – przypominam, że byliśmy Filią.
Mieczysław Juda
Czyli w efekcie ten gorset był sztywny.
Zbigniew Pieczykolan
Tak.
Mieczysław Juda
A jak w takim razie, na tym tle praktycznie takiego całkowitego zamknięcia od strony jakichkolwiek ruchów związanych z finansowaniem szkoły, pokazywała się sytuacja kadrowa uczelni? Zazwyczaj jest tak, że rożne pomysły dotyczące merytorycznej strony działalności uczelni przekładają się na dwie rzeczy: na ludzi i na pieniądze. O pieniądzach już wiemy, że był to element stały, to było constans, a jak było w kwestiach osobowych?
Zbigniew Pieczykolan
Jeśli chodzi o skład osobowy, kadrę dydaktyczną uczelni, to oczywiście ograniczenia finansowe, struktura, w którą byliśmy wpisani, decydowały o możliwościach poszerzenia kadry, wzbogacenia jej o młodych ludzi, zdolnych, rokujących nadzieję, o asystentów. Chciałbym przypomnieć jedną istotną rzecz. Mogliśmy zgłaszać swoje inicjatywy, mieliśmy szeroką, pełną autonomię, ale przecież funkcjonowaliśmy w ramach określonych przez Ustawę o szkolnictwie wyższym.[1]
Mieczysław Juda
Ta ustawa dawała szereg możliwości pod tym względem, rożnych zresztą, ale wszystko w ramach możliwości finansowych uczelni. Bo uczelnia zyskała na mocy tej ustawy autonomię i pełnię samorządności, tylko z drugiej strony te możliwości były praktycznie, jeśli nie zablokowane, to w istotny sposób ograniczone sposobem finansowania uczelni. W związku z tym to była wolność czynienia tego, czego się chce pod warunkiem, że się będzie na to miało pieniądze. Od strony ustawowej lata 90. nie różniły się pod tym względem istotnie od lat 2000 [2], ale praktyka i doświadczenie są całkowicie rożne… Jak w tej sytuacji, kiedy można było, a w kasie było pusto, jak uczelnia, którą Pan kierował, sobie radziła?
Zbigniew Pieczykolan
Tak, zgadzam się z uwagami o tych regulacjach ustawowych. Bardzo wysoko cenię kadrę dydaktyczną, która pracowała i pracuje w uczelni. W mojej opinii są to ludzie z ogromną inicjatywą i sprawa kierowania uczelnią to wspieranie tych inicjatyw. Zapewnienie możliwości ich realizacji. Kontakty z Krakowem w dużej mierze sprowadzały się do pilnowania naszych interesów, szczególnie, jeśli chodzi o współpracę z uczelniami Europy Zachodniej, stypendia zagraniczne, wymianę studentów i pedagogów.
Mieczysław Juda
Wobec tego chciałbym zapytać o rzecz taką – o największe wyzwania tego rektoratu, tego czasu Pana rektorowania?
Zbigniew Pieczykolan
Myślę, że takim szczególnym, przełomowym, był okres, w którym te wszystkie rozmowy, dyskusje na temat usamodzielnienia uczelni znalazły inicjatywę odbycia Rady Wydziału poświęconej wyłącznie temu problemowi. To był rok 1998. Po kilkugodzinnej dyskusji odbyło się głosowanie, którego wynik wskazywał na ogromną przewagę głosów ludzi będących za usamodzielnieniem. Uzbrojony w dokumenty z posiedzenia Rady przedstawiłem jej stanowisko na posiedzeniu Kolegium Rektorów w Krakowie.
Mieczysław Juda
I jak to było przyjęte?
Zbigniew Pieczykolan
Przyznam, że miałem obawy czy nie będę musiał używać argumentów poszerzających wniosek, przenoszących głosy z naszej debaty. Okazało się, ku mojemu miłemu zaskoczeniu, że spotkałem się z wielką przychylnością prof. Stanisława Rodzińskiego [3], rektora uczelni, który poparł ten wniosek. Miałem już wcześniej kontakty z Radą Wyższego Szkolnictwa Artystycznego, z jej przewodniczącym prof. K. Zielińskim [4], przeprowadziłem wstępne rozmowy z wojewodą katowickim, ponieważ chciałem, żeby nasza inicjatywa miała szersze poparcie. Zdawałem sobie sprawę, że ten krok (proces usamodzielnienia) musi zrobić ktoś, kto zaczyna kadencję.
Mieczysław Juda
Czyli tym największym wyzwaniem był problem usamodzielnienia. A proszę wrócić pamięcią do tamtych czasów i do tamtych argumentów, które pojawiały się zarówno „za” i „przeciw”, bo jak słyszymy generalnie w Akademii, w szkole panował duch ku usamodzielnieniu się i można sobie próbować wyobrażać jakie powody były tutaj ujawniane, ale przecież to nie była inicjatywa, która była przyjmowana absolutnie jednogłośnie i jednoznacznie. Były też głosy, jeśli nie sprzeciwu, to takie głosy sceptycyzmu. Czy można powrócić i przypomnieć te postawy, te sposoby myślenia zarówno ku usamodzielnieniu się, jak i za trwaniem przy Macierzy?
Zbigniew Pieczykolan
Wątpliwości u pedagogów, którzy wówczas pracowali w naszej uczelni brały się stąd, że byli to ludzie, którzy kończyli Akademię krakowską. Ich emocjonalne przywiązanie do form nauczania, do Krakowa jako specyficznego klimatu, do jego środowiska artystycznego było tak duże, że tutaj argument był właściwie jeden – usamodzielniając się tracimy na prestiżu, ważności, że związek z krakowską Akademią niesie nas w gorę. Usamodzielnienie było realizacją powszechnego przeświadczenia o naszej tożsamości.
Mieczysław Juda
I od 2001 roku jesteśmy uczelnią samodzielną. A proszę powiedzieć, oprócz tego problemu, wyzwania o charakterze egzystencjalnym dla uczelni, problemu usamodzielnienia się, jakie były największe trudności tego czasu?
Zbigniew Pieczykolan
Jak już wspomniałem, bieda, która dotykała właściwie całej gospodarki, określała i ograniczała możliwości wyartykułowania i zrealizowania naszych inicjatyw.
Mieczysław Juda
A jakie były wobec tego sukcesy, bo przecież nie sposób sądzić, że życie tamtego czasu, tego rektoratu dwóch kadencji 1993-1999 było wypełnione tylko samymi trudnościami? Jakie były w pamięci Pana Rektora największe sukcesy?
Zbigniew Pieczykolan
Panowało szerokie otwarcie na zewnątrz. Klimat wzmożonej, intensywnej pracy, aktywność, wzbogacająca rywalizacja jest czymś oczywistym w funkcjonowaniu uczelni. To normalne życie szkoły. Nagrody w konkursach ogólnopolskich, międzynarodowych, wystawy za granicą, w Europie, ale również poza Europą, udziały w międzynarodowych przeglądach sztuki to nie tylko sukcesy uczelni. To ważne wydarzenia, znaki, świadczące o trafności wybranej drogi.
Mieczysław Juda
A jak widać z dzisiejszej perspektywy w tamtejszym doświadczeniu to, czego nie udało się zrealizować, jakieś porażki?
Zbigniew Pieczykolan
Porażek było wiele. Do końca zresztą nie wiadomo czy są to porażki. Trudno ocenić to bez wystarczająco długiego dystansu, w czasie kiedy takie propozycje, takie szanse się otwierają.
Mieczysław Juda
To może nie mówmy o porażkach, tylko o niezrealizowanych ideach, którym w realizacji przeszkodziły okoliczności, czas, czasem ludzie, czasem przypadek; czy były takie zdarzenia, czy Pan Rektor je pamięta?
Zbigniew Pieczykolan
Pamiętam taką sprawę, w moim przekonaniu bardzo ważną, istotną w rozwoju uczelni. Była to idea, która zaczęła funkcjonować pod koniec lat 80. Z inicjatywy prof. Stanisława Kluski [5], powstał plan rozbudowy uczelni do torów kolejowych, tam gdzie w tej chwili znajduje się parking samochodowy. Pomysł był prosty, chodziło o skupienie wszystkich kierunków Akademii, zarówno grafiki warsztatowej, projektowej, malarstwa, wzornictwa przemysłowego, w jednym kompleksie budowlanym. Inicjatywa miała swoje przełożenie na umowę pomiędzy ministrem Aleksandrem Krawczukiem [6], ministrem kultury i sztuki i ówczesnym wojewodą katowickim, panem Wnukiem [7]. Powstała makieta. Pomysł był kapitalny. Niestety jego realizacja ciągle odwlekana. Chciałem to ruszyć i wrócić do tego pomysłu. Podnosiłem te kwestie w rozmowach z ministrem kultury i sztuki, na sejmiku kultury Śląska [8], w rozmowach z wojewodą, senatorami, posłami. Nie udało się.
Mieczysław Juda
A czy wiadomo czemu się nie udało? Czemu nie udało się wskrzesić rzeczy, bo duch trwał, ale rzecz z tego ducha wyjść nie chciała. Nie chciała, czy nie mogła?
Zbigniew Pieczykolan
Wydawało mi się wtedy, że nie chciała, ale dzisiaj wiem, że chyba nie mogła. Wszyscy byliśmy niedoinwestowani, zbyt biedni na wspieranie takich inicjatyw. Nie miałem kogoś, kto by mnie wsparł w tej inicjatywie, poza oczywiście środowiskiem Akademii.
Mieczysław Juda
Ale mimo tych okoliczności wtedy bardzo przykrych i dla szkoły trudnych, szkoła przecież się rozwija.
Zbigniew Pieczykolan
Ale to są też rożne czasy. Mówiłem o roku 1993, 1994. To była zupełnie inna sytuacja gospodarcza, finansowa aniżeli w roku 2007. Nie można, myślę, porównywać tych dwóch okresów. W tej chwili Akademia realizuje się fantastycznie.
Mieczysław Juda
A wobec tego, jakie Pan Rektor miałby życzenia, czy przesłania dla aktualnego kierownictwa Akademii?
Zbigniew Pieczykolan
Nie mam żadnych krytycznych uwag. Jeśli chodzi o inicjatywy uczelni, to wydaje mi się, że idziemy w bardzo dobrym kierunku
Mieczysław Juda
Czego wobec tego trzeba by było życzyć zarówno urzędującemu Rektorowi, jak i Akademii?
Zbigniew Pieczykolan
Ludziom kierującym uczelnią życzę dużo zdrowia, sił, wiary w swoje możliwości.
Mieczysław Juda
A czego Akademii?
Zbigniew Pieczykolan
Żebyśmy się nawzajem wspierali.
Mieczysław Juda
…i wtedy Akademia będzie żyć…
Zbigniew Pieczykolan
…świetnie będzie żyć…
Mieczysław Juda
…czego także i Panu Profesorowi życzę na kolejne 60. lat, dziękując serdecznie za rozmowę.
Zbigniew Pieczykolan
Dziękuję.

Przypisy

  1. Ustawa o szkolnictwie wyższym z dn. 12.09.1990 r.
  2. Od roku 2005 zaczęła obowiązywać nowa Ustawa o szkolnictwie wyższym, która pod tym względem nie wprowadziła daleko idących zmian w stosunku do stanu poprzedniego
  3. Stanisław Rodziński, malarz, profesor, w latach 1996-2002 rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
  4. Krystyn Zieliński, przewodniczący Sekcji Wyższego Szkolnictwa Plastycznego RWSA
  5. Stanisław Kluska, grafik, malarz, profesor, w latach 1985-1990 dziekan Wydziału Grafiki; prorektor ASP w Katowicach w latach 2001-2002
  6. Aleksander Krawczuk, historyk starożytności, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1986-1989 minister kultury
  7. Tadeusz Wnuk, działacz partyjny i państwowy, w latach 1985-1990 wojewoda katowicki
  8. Mowa o Kongresie Kultury na Górnym Śląsku, Katowice 1998

Zbigniew Pieczykolan

Bannery

  • AGRAFA 2017

  • Międzynarodowe Triennale Rysunku

  • Triennale Grafiki Polskiej

  • Ksiazka Dobrze Zaprojektowana Konkurs

  • nowa asp

  • asp studia doktoranckie

  • asp tuba

  • Facebook ASP Katowice

  • Kurs przygotowawczy

  • akademia weekendowa

  • asp malarstwo FB

  • 05 asp wzornictwo

  • Facebook grafika warsztatowa

  • Agrafa

  • Agrafa

  • Design Silesia

  • Regionalna Strategia Innowacji

  • Innowacyjny Design Logomotywą Śląskiej Gospodarki

  • Logo BPSC

  • Katowice Airport

  • Międzynarodowe Triennale Grafiki Kraków 2012



  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Rozwój infrastruktury kultury/Infrastruktura szkolnictwa artystycznego na podstawie umowy Nr 03581/14/FPK/DEK z dnia 20.05.2014r. uzyskała dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania: Zakup pierwszego wyposażenia do budynku dydaktyczno-badawczego i kulturalnego ASP w Katowicach

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Rozwój infrastruktury kultury na podstawie umowy nr 04146/13/FPK/DEK z dnia 15.05.2013 roku uzyskała:

Dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania pn. Rozbudowa zaplecza technicznego pracowni kierunku wzornictwa ASP w Katowicach



Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Rozwój infrastruktury kultury na podstawie umowy nr 00333/12/DEK z dnia 30.03.2012 roku uzyskała:

Dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania pn. OBRAZ I DŹWIĘK – Studio Sztuki Dźwiękowej (sound art studio)

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Edukacja kulturalna i diagnoza kultury na podstawie umowy nr 04960/12/DEK z dnia 19.04.2012 roku uzyskała:

Dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania pn. ALA MA PIÓRO - WARSZTATY TYPOGRAFICZNE

Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Promesa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie umowy nr 01737/13/FPK/DFE z dnia 10.09.2013 roku uzyskała Dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania pn. „Budowa między ulicami Raciborską a Koszarową w Katowicach budynku dydaktyczno-badawczego i kulturalnego wraz z zagospodarowaniem terenu na otwarty park form przestrzennych”.


Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach Programu Rozwój infrastruktury kultury/Infrastruktura szkolnictwa artystycznego na podstawie umowy Nr 03320/15/FPK/DEK z dnia 07.07.2015 roku uzyskała dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację zadania: Zakup pierwszego wyposażenia do budynku dydaktyczno-badawczego i kulturalnego ASP w Katowicach – etap II

Formularz uwag

 Uwagi